Belangrijkste punten over een drinkstrategie tijdens een marathon:
- Vochtbehoefte richtlijn: 300-750 ml per uur tijdens marathon
- Energiebehoefte richtlijn: 30-60 gram koolhydraten per uur
- Beste strategie: Combinatie sportdrank, energiegels en water bij drinkposten
- Timing: Begin met drinken vanaf eerste drinkpost (meestal 5 km), herhaal elke 5 km
- Gevaar: Alleen water drinken = risico op energietekort na 77 minuten inspanning (afhankelijk van type inspanning en per persoon)
- Gouden regel: Plan vooraf, test tijdens trainingen, nooit nieuwe strategie tijdens wedstrijd
Je hebt netjes alle lange duurlopen gedaan en de week voor de marathon zelfs wat meer rust genomen. Een paar dagen van te voren ben je al begonnen met koolhydraten stapelen. En ook het ontbijt voor de marathon heb je ingepland en uitgemeten. Laat die marathon maar komen! Er kan niets meer fout gaan! Toch? Dat zou je zeggen, maar niets is minder waar.
Wat is de beste drinkstrategie tijdens een marathon?
De optimale drinkstrategie is persoonsafhankelijk en kan je onderverdelen in drie factoren:
- Vochtbehoefte: 300-750 ml/uur (varieert per persoon, weer, tempo)
- Energiebehoefte: 30-60 gram koolhydraten/uur (varieert per persoon en inspanning)
- Maagberoering: Persoonlijke tolerantie voor sportdrank/gels
Hoeveel drinken per uur tijdens een marathon?
| Omstandigheid | Vochtbehoefte | Drinkfrequentie |
| Koel weer (<15°C), rustig tempo | 300-450 ml/uur | ~150 ml elke 5 km |
| Gemiddeld (15-20°C), marathon tempo | 450-600 ml/uur | ~200 ml elke 5 km |
| Warm weer (>20°C), hoog tempo | 600-750 ml/uur | ~250 ml elke 5 km |
Bij veel marathons staan drinkposten elke 5 kilometer. Plan 150-200 ml inname per post voor een hydratatie zonder overbelasting.
Zorg voor je lichaam
Ook tijdens de (halve) marathon moet je nog goed voor je lichaam zorgen door genoeg vocht en energie tot je te nemen. De ideale hoeveelheid vocht ligt tussen de 300 tot 750 ml per uur. De energie haalt het lichaam tijdens een marathon vooral uit suikers. Daarom geldt voor de suikers dat 30 tot 60 gram per uur genoeg is.
Er zijn verschillende manieren om voldoende vocht en suikers binnen te krijgen. Wat de beste manier is, verschilt per persoon. Sommige lopers kunnen makkelijk grote hoeveelheden suikers hebben, terwijl anderen al buikpijn krijgen na één gelletje. Door te proberen, leer je wat het beste voor jou werkt. Weet je nog niet waar je moet beginnen? Wij zetten de meest voorkomende manieren op een rij.
Sportdrank, hardloop gels en water
Veruit de meeste lopers kiezen voor een combinatie van sportdrank, gels en water. Sportdranken zijn ideaal omdat ze zowel suikers als vocht bevatten. Ze smaken over het algemeen lekker en je bij de meeste marathons staat het klaar bij de drinkposten. Maar wanneer je zestig gram koolhydraten alleen uit sportdrank wil halen, zal je veel moeten drinken. En dat wordt door veel lopers als ongemakkelijk ervaren.
Daarom neemt men voor de afwisseling graag een gelletje mee. Een Energy Gel van bijvoorbeeld Amacx bevat meer koolhydraten dan een sportdrank en is bovendien makkelijk mee te nemen. Neem na een gelletje wel altijd een glaasje water en laat je niet verleiden tot een dorstlessende sportdrank. Want met zoveel koolhydraten in een keer, zal zelfs de sterkste maag last krijgen van krampen.
Gelletjes en water
Bij de meeste stadsmarathons kan je bij de drinkposten kiezen tussen water en sportdrank. Maar bij kleinere marathons, veldlopen en trails is er vaak alleen water beschikbaar. In dat geval kan je natuurlijk zelf bidons met sportdrank gaan vullen, maar een paar gelletjes zijn dan een stuk handzamer en lichter om mee te nemen. Met twee tot drie gels per uur en een bekertje water bij de drinkpost, zal je ook zonder sportdrank genoeg suikers binnenkrijgen.
Sportdrank
Hoor jij bij de groep die al buikpijn krijgt als je alleen aan een gelletje denkt? Dan is het verstandig om de hoeveelheid van 30 tot 60 gram los te laten en te kijken naar wat jouw lichaam aan kan. Er zijn lopers die koste wat het kost de maximale koolhydraten wegwerken. En daarbij alle ongemakken voor lief nemen. Wellicht zullen de extra suikers iets bijdragen aan een betere eindtijd, maar het zal zeker niet bijdragen aan een leukere marathon.
In dat geval kan een bekertje sportdrank bij iedere drinkpost ook voldoende zijn. Zo krijg je toch voldoende vocht en wat suikers binnen. Alleen dan in wat gelijkmatigere porties. En daar zal je maag een stuk blijer van worden.

Water
Iedere marathon weer kiest ongeveer 4% van de deelnemers er voor om alleen water te drinken. Ook zijn er lopers die zelfs de bekertjes water laten staan. Omdat ze het zonde vinden van de tijd. Of omdat ze bang zijn voor buikkrampen of andere pijntjes. Het zal je niet verbazen, maar dat wordt altijd afgeraden. Sterker nog, het kan zelfs gevaarlijk zijn. Uit Engels onderzoek is gebleken dat wij ongeveer 77 minuten intensief kunnen sporten zonder water. Na een uur en drie kwartier heeft het lichaam, naast water, ook nieuwe energie nodig. Als je dan bedenkt dat zelfs Kipchoge meer dan twee uur nodig heeft voor een marathon, mag je concluderen dat niemand deze afstand kan afleggen zonder extra vocht en energie.
Plannen, trainen en proberen
Zodra je jezelf hebt ingeschreven voor een marathon, is het slim om alvast wat extra onderzoek te doen naar het parcours en de faciliteiten. Hoe loopt het parcours? Waar staan de drinkposten? Is er alleen water of kan ik ook voor een sportdrank kiezen? Bij de Rotterdam Marathon zijn er bijvoorbeeld drinkstations op ieder vijf kilometerpunt. Met die wetenschap in je achterhoofd kan je precies uitrekenen bij welke drankpost je voor een sportdrankje kan gaan. En op welke kilometer je een gelletje moet nemen. Door dat van te voren in te plannen weet je waar je aan toe bent en dat geeft rust tijdens de marathon.
Daarnaast worden er voor de grote marathons in het hele land officiële trainingslopen georganiseerd. Bij deze trainingen wordt de afstand precies afgemeten en is er bovendien een drankpost na iedere vijf kilometer. Allemaal om de situatie van een marathon zo precies mogelijk na te bootsen. En dat is natuurlijk het ideale moment om jouw plannen eens in de praktijk te testen. De meeste van deze trainingslopen vinden eens in de drie weken plaats. Dus als je de eerste keer nog niet tevreden bent, is er zelfs nog tijd om een andere manier te proberen.
Veelgestelde vragen
Q: Hoeveel drinkposten zijn er bij een gemiddelde marathon?
A: Bij grote stadsmarathons (Rotterdam, Amsterdam, Eindhoven): drinkpost elke 5 km = 8 drinkposten tijdens marathon. Bij kleinere/trail marathons: varieert, check altijd van tevoren.
Q: Wat als ik een gel vergeet in te nemen op tijd?
A: Neem hem zodra je het merkt + drink extra water. Skip niet de volgende gel om “in te halen”. Té veel suiker in één keer is vaak maagklachten. Blijf bij het schema of aanvaard een kleine achterstand.
Q: Kan ik sportdrank van thuis meenemen in mijn eigen bidon?
A: Ja, maar onpraktisch tijdens een marathon (gewicht, waar laten na leegdrinken?). Handiger: test van tevoren welke sportdrank op het parcours staat en wend daar je maag aan.
Q: Hoeveel cafeïne mag ik innemen tijdens een marathon?
A: 3-6 mg cafeïne per kg lichaamsgewicht = optimaal voor de prestaties. Voor 70 kg loper rond de 210-420 mg totaal. Cafeïne-gel bevat ~50-100 mg. Gebruik maximaal 2-4 cafeïne-gels tijdens de marathon. Neem de laatste rond km 30-35 voor de eindspurt.
Q: Moet ik bij elk drinkpunt stoppen?
A: Nee. Bij gemiddeld weer kan elke 2e drinkpost (= elke 10 km) ook voldoende zijn. Luister naar je lichaam: dorst is een signaal om te drinken. Bij warm weer: wel elke drinkpost.
Q: Wat als de sportdrank me niet smaakt tijdens de race?
A: Wissel af met water, maar neem dan wel gels voor energie. Of: Houd sportdrank 1-2 seconden in de mond en spoel met water. Dit betekent minder smaak, wel opname via het mondslijmvlies gestart.
Q: Hoe voorkom ik morsen bij drinkposten?
A:
- Kies bekertje aan rand tafel (worden rustiger aangereikt)
- Knijp bovenkant bekertje tot tuitje
- Vertraag 10-20 seconden tijdens drinken (kost uiteindelijk minder tijd dan morsen + frustratie)
- Oefen tijdens trainingen met bekertjes